Menu

Nietrzymanie moczu definiowane jako niekontrolowana ucieczka moczu z pęcherza moczowego zdarza się ponad dwukrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Wynika to z różnic anatomicznych w dnie miednicy zależnych od płci jak również obciążenia porodami i obniżeniem aktywności hormonów żeńskich w okolicach menopauzy u kobiet. Nie oznacza to jednak, że problem nietrzymania moczu mężczyzn nie dotyka. Problem ten u mężczyzn pojawia się najczęściej jako konsekwencja łagodnego lub złośliwego rozrostu gruczołu krokowego (prostaty) i jego leczenia operacyjnego. Wiadome jest, że NTM jako konsekwencja radykalnej prostatektomii (wycięcia gruczołu krokowego) może pojawić się u ok. 3 do 60% pacjentów leczonych tym sposobem. W zależności od rozległości zabiegu i uszkodzeń struktur mięśniowych czy włókien nerwowych u mężczyzny mogą również występować dysfunkcje seksualne w postaci zaburzeń erekcji i ejakulacji (wzwodu i wytrysku) wynikające m. in. z uszkodzeń nerwów zawiadujących funkcją mięśni opuszkowo – gąbczastych i kulszowo – jamistych.

Odpowiednio prowadzona fizjoterapia urologiczna na etapie przedoperacyjnym i następnie kontynuowana po zabiegu zwiększa znacząco szansę na poprawę kontynencji jak i funkcji seksualnych. Fizjoterapia urologiczna ma na celu reedukację nawyków związanych z mikcją, w tym również toaletowych. Według doniesień naukowych u mężczyzn z problemami w obrębie gruczołu krokowego oraz schorzeniami dolnych dróg moczowych wskazane jest przyjmowanie pozycji siedzącej podczas mikcji celem zmniejszenia obciążenia dna miednicy i ułatwienia mikcji. Do defekacji natomiast wskazane jest wykorzystywanie podnóżka, taboretu celem przyjęcia postawy kucznej, gdzie kolana znajdują się wyżej niż biodra umożliwiając anatomicznie najlepsze warunki do defekacji.

Ponadto fizjoterapia obejmuje indywidualnie dobrany trening mięśni dna miednicy, poprzedzony diagnostyką z wykorzystaniem elektromiografii czy USG z sonofeedbackiem i badaniem fizykalnym. Badanie na potrzeby fizjoterapii urologicznej jak i diagnostykę EMG i elektrostymulację wykonuje się u mężczyzn per rectum – przez odbytnicę. Podobnie jak w terapii kobiet również zwracamy uwagę na prawidłową postawę, odpowiedni tor i sposób oddychania, staramy się modyfikować czynniki ryzyka i wpływać na nawyki upośledzające funkcje układu moczowego. Ważne aby pamiętać, że praca z pacjentem z problemem urologicznym to praca kompleksowa – zespołowa – wymaga ścisłej współpracy m.in. lekarza urologa i/lub onkologa, fizjoterapeuty, psychologa, seksuologa, a w przypadku pracy z pacjentami z obciążonym wywiadem onkologicznym również psychoonkologa.

 

Autor: dr Anita Sikora-Szubert